افق ما ،

شهرسازی مدرن

«شهرسازی مدرن» به عنوان تجلی فضایی جامعۀ مدرن شکل گرفت. شهرسازی مدرن بر مبانی و اصول مدرنیسم یعنی خردگرایی علمی، تمامیت گرایی، اقتدار گرایی، توسعۀ صنعتی، کمیت گرایی  اعتقاد به برتری تمدن غربی استوار بود.

شهرسازی جدید از آغاز پیدایش خود شهر را کانون و مظهر توسعۀ جامعۀ مدرن و هستی مادی آن را یک ارگانیسم یا یک نظام کالبدی – فضایی تلقی کرده است و بر اساس این پیش فرض کوشیده است که حیات آن را چارچوب خردگرایی علمی و روش­های منطقی متعارف شناسایی و رفتار آن را هدایت و نظارت کند.

از دیدگاه شهرسازی مدرن و منشور آتن، شهر دارای چهار کارکرد اصلی (سکونت، کار، حرکت و فراغت) است که وظیفۀ اصلی شهرسازان و معماران سامان دادن به این چهار کارکرد و تقویت کارآیی شهری است.

بر این اساس شهرسازی مدرن با تحلیل و طبقه بندی فعالیت­های بشری و تعمیم منطقی آن­ها به تدوین و ترویج مفاهیم و روش­هایی مثل طبقه بندی کاربری، تقسیمات کالبدی، سلسله مراتب راهها، مکانیابی فعالیت­ها، تعیین استانداردها و سرانه­ها و مانند اینها پرداخت که همۀ آن­ها حاکی از نوعی رویکرد خردگرایانه و کارکردگرایانه نسبت به شهر و شهروندان است.

  • شهرسازی مدرن

  • مبانی نظری شهرسازی مدرن

  • خردگرایی و پوزیتویسم علمی اساس شناخت جهان و تغییر آن است.
  • انسان می­تواند و باید به کمک علم جوامع بشری را به سمت توسعه و تکامل هدایت کند.
  • پیشرفت اقتصادی و توسعۀ صنعتی سرچشمۀ توسعۀ جوامع بشری است.
  • دولت­ها مسئولیت و حقانیت اداره و پیشرفت جوامع را به عهده دارند.

تمدن غربی به دلیل پیشرفت علمی و اقتصادی برتر از تمدن­های دیگر است.

به نظر مارشال برمن شهرسازی مدرن روایت و تصویر دیگری از شهر ارائه داده است: جهانی که به لحاظ فضایی و اجتماعی به پاره­ هایی مجزا تقسیم شده است.

شهرسازی مدرن، به تدریج از آرمان­های اولیۀ خود دور شد و با الگوی محدود و ایستای طرح­های جامع – تفصیلی به ساماندهی کالبدی و فضایی شهرها بسنده کرد.

در نتیجه شهرها به سرعت اسیر «سیطرۀ کمیت» بی هویتی، سلطۀ اتومبیل، ناامنی، آلودگی و یکسان سازی شدند و از پاسخگویی به نیازهای کیفی، اجتماعی و فرهنگی شهروندان بازماندند.

شهرسازی پسامدرن، برخلاف دعاوی شهرسازی مدرن، اصولاً مخالف نظریه پردازی­های تمامیت گرا و قطعیت گرا است.

بازنگری در مفهوم و تعریف شهرسازی (بعد شناخت شناسی)

شهرسازی پسامدرن، بر خلاف دعاوی شهرسازی مدرن، اصولاً مخالف نظریه پردازی­های تمامیت گرا و قطعیت گرا (فرا روایت) است و به دلایل زیاد معتقد است که صرفاً از طریق تحلیل علمی – عقلانی و روش­های منطقی و استقرایی نمی­توان رفتار شهرها را در حال و آینده پیش­بینی کرد و به انبوه مستئل و نیازهای ناشناخته و متغییر شهروندان پاسخ گفت.

دانش شهرسازی، در شرایط معاصر، بیش از آن که به «خرد ناب» و علوم فنی و مهندسی متکی باشد به مبانی علوم اجتماعی و روش­های جدید پژوهش (کمی و کیفی) استوار است.

بر این اساس دانش شهرسازی دیگر نمی­تواند مدعی شناخت کامل شهر و تعیین وضعیت آن در آینده باشد. بلکه در نهایت راهنمایی برای شناسایی روندها و هداین آن­ها در جهت خواست­ها، ارزش­ها و نیازهای شهروندان، همراه با بازنگری مستمر است.

شهرسازی مدرن

بازنگری در اهداف و وظایف شهرسازی (بعد محتوایی)

شهر فقط یک سازمان کالبدی و کارکردی نیست، بلکه بستر زندگی مادی و معنوی شهروندانی است که فراتر از نیازهای زیستی در جست و جوی کسب رضایت، آسایش، ایمنی، احساس هویت، ادراک معنا و زیبایی، پیوند با گذشته و آینده، حفظ منابع و ارزش­ها، احساس همبستگی، پویای و سرزندگی و مانند این­­ها هستند.

بنابراین اهداف و وظایف شهرسازی به طور فزاینده­ای به سمت تأمین توسعۀ پایدار، اعتلای کیفیت زندگی، امنیت عمومی، تقویت روحیۀ شهروندی، همبستگی جمعی، عدالت اجتماعی و … تحول پیدا کرده است.

تحریریه روشابوم

برگرفته از نوشته های :مهدی زاده

دیدگاه ها

    روشا بوم فردا
    RoshaBoom

    آدرس

    تهران
    مسیر اول “میدان المپیک ،بلوار المپیک خیابان ساحل کوچه 51 پلاک 39 طبقه سوم

    مسیر دوم ” بزرگراه حکیم شرق به غرب بعد از المپیک اولین خیابان -کوچه 51 پلاک 39 طبقه سوم

    تلفن

    021-44177864

    ایمیل

    Roshaboom@yahoo.com

    سبد خرید